Astore Ponytraining
Het Prooidier

De derde bewering die het paard altijd over zich heen krijgt, is die van het "prooidier". Persoonlijk vind ik dit een nogal denigrerende term. Alsof een dier als enige kenmerk heeft, dat het eventueel opgegeten zou kunnen worden door vleeseters. Een roofdier moet wel 'roven' of op z'n minst de prooi van anderen afpakken, want anders gaat hij dood. (Tenzij je je in huis laat nemen door mensen natuurlijk). Maar voor een prooidier heeft het prooi zijn op zich geen levensvervullende functie. Om het wat duidelijker te maken: een volwassen konijn is een prooidier voor de vos, maar niet voor een wezel, een roofdier dat nauwelijks groter is dan een flinke muis. De wezel, als roofdier, is op zijn beurt dan wel weer een prooidier voor bijvoorbeeld roofvogels en katten. Beter is het dus om een paard aan te duiden als grazer of planteneter (herbivoor). 

In de praktijk blijkt het ook nogal mee te vallen voor het paard. Wanneer we weer terugkijken naar de Przewalski, dan blijkt dat die wolven de enige natuurlijke vijand zijn. Maar ook een hele troep kan een volwassen paard niet aan. Zij hebben het uitsluitend op de veulens gemunt. Het zou natuurlijk kunnen (ik heb daar geen observaties over gelezen) dat een oud of zeer verzwakt paard wel iets te vrezen heeft van de wolven, maar in het normale leven hoeven deze paarden voor zichzelf niets te vrezen. 

Alle andere wilde paarden die op dit moment in het wild rondzwerven, zijn nakomelingen van ooit ontsnapte of vrijgelaten huispaarden. En die blijken zelfs zo weinig natuurlijke vijanden te hebben, dat ze volgens de mensen die hen lang geleden in dat gebied hebben gebracht, een plaag zijn geworden. Neem nou Nieuw Zeeland, waar een verwoedde strijd heerst tussen landschapbeheerders en dierenvrienden. Het aantal wilde paarden in het Kaiwanawa gebied nam rap toe toen ze eenmaal beschermd werden. Maar de dieren hebben in die streken geen  enkele vijand en werden zodoende zelf een bedreiging voor de zeldzame vegetatie. Felle discussies over afschieten, wegvangen en vormen van geboortebeperking kenmerken nog steeds de controverse over deze wilde paarden. Maar ook andere groepen wilde paarden, zoals de Amerikaanse Mustangs, de Australische Brumbies en de Sorraia in Portugal, worden niet of nauwelijks bejaagd door roofdieren. Ook half-wilde paarden, zoals de Camargue en de New Forest, en paarden in begrazingen, hebben niets te vrezen van roofdieren. De benaming 'prooidier' is hier dus niet van toepassing. (foto: wilde Mustangs, Jaime Jackson, gebruikt met toestemming)

We hoeven maar een kleine sprong te maken naar een paardachtige voor wie dit wel opgaat: de zebra. In het leefgebied van deze dieren vinden we diverse gevaarlijke rovers, van leeuwen en luipaarden tot krokodillen. Maar zebra's zijn geen paarden, net zo min als ezels dat zijn. Ze zijn weliswaar zo aan elkaar verwant dat je ze kunt kruisen en dit levert gezonde veulens op; maar deze kruisingen zijn zelf niet vruchtbaar. 

De bewering "het paard is een prooidier" heeft dus in de praktijk nauwelijks enige betekenis.